Hồ Quý Ly _ Tư duy cải cách vượt thời đại

       Cuối thế kỷ XIV, triều Trần rơi vào khủng hoảng toàn diện. Bộ máy cai trị suy yếu, quan lại tham nhũng, nông dân nổi dậy ở nhiều nơi, kinh tế kiệt quệ, xã hội bất ổn. Trong bối cảnh đó, Hồ Quý Ly – một đại thần có tư tưởng cải cách mạnh mẽ – đã tiến hành nhiều biện pháp nhằm cứu vãn tình hình và khôi phục sức sống cho đất nước. Những cải cách của ông trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Việt Nam giai đoạn cuối thời Trần – đầu thời Hồ.

       Trước hết, về chính trị – hành chính, Hồ Quý Ly chủ trương tăng cường quyền lực của triều đình trung ương và hạn chế đặc quyền của giới quý tộc Trần. Ông sắp xếp lại bộ máy quan lại, đặt thêm các cơ quan giám sát nhằm ngăn chặn tham nhũng, đồng thời thực hiện nhiều chính sách nhằm củng cố kỷ cương xã hội.

       Trong lĩnh vực kinh tế, Hồ Quý Ly tiến hành một loạt cải cách nổi bật. Chính sách hạn điền quy định số ruộng đất tối đa mà mỗi người được sở hữu, nhằm hạn chế sự tích tụ ruộng đất vào tay tầng lớp quý tộc và tạo điều kiện cho nông dân có đất canh tác. Chính sách hạn nô kiểm soát việc sở hữu nô tỳ, góp phần giảm bớt sự lệ thuộc của dân nghèo. Đặc biệt, việc phát hành tiền giấy Thông bảo hội sao đánh dấu nỗ lực giảm phụ thuộc vào tiền kim loại, dù gặp nhiều khó khăn trong thực tế. Đồng thời, triều đình cho đo đạc lại ruộng đất, cải tổ thuế khóa theo hướng công bằng hơn.

       Về văn hóa – xã hội, Hồ Quý Ly quan tâm thúc đẩy giáo dục và thi cử, đề cao Nho học để xây dựng tầng lớp quan lại có năng lực. Ông cũng khuyến khích sử dụng chữ Nôm và biên soạn một số tác phẩm bằng tiếng Việt, góp phần phát triển văn hóa dân tộc.

       Trong quân sự, Hồ Quý Ly chú trọng củng cố quốc phòng. Ông tổ chức lại quân đội, cải tiến vũ khí, sử dụng cả hỏa pháo trong chiến đấu. Việc xây dựng thành Tây Đô thành trung tâm chính trị – quân sự mới thể hiện quyết tâm chuẩn bị phòng thủ trước nguy cơ ngoại xâm.

       Tin bài: Phạm Lan

       Ảnh: ST