Hiện vật Gạch bìa có minh văn in, khắc chữ Hán - Nôm tại di sản thế giới Thành Nhà Hồ

       Thành Nhà Hồ được đánh giá là kiệt tác “vô tiền khoáng hậu” trong lịch sử xây dựng kinh thành ở các nước Đông Á, Đông Nam châu Á nói chung, các quốc gia phương Đông và Việt Nam nói riêng. Chất liệu xây dựng nên tòa thành này là những khối đá lớn được ghè đẽo công phu, gia công kỹ lưỡng và những viên gạch kích cỡ lớn. Trong vô vàn gạch xây dựng Thành Nhà Hồ có một khối lượng lớn gạch có in, khắc chứ Hán, chữ Nôm (gọi tắt là minh văn). 

       Ngoài chức năng là vật liệu xây dựng kinh đô thời bấy giờ, gạch xây dựng Thành Nhà Hồ có in khắc minh văn có giá trị lớn về mặt sử liệu, bởi  đây là nguồn tư liệu quý giá góp phần phản ánh nhiều phương diện xã hội thời Trần – Hồ những năm cuối thế kỷ XIV đầu thế kỷ XV. Minh văn trên gạch xây dựng Thành Nhà Hồ phản ánh trung thực nhiều khía cạnh của lịch sử, xã hội thời kỳ này, điển kình là: cách thức tổ chức xây dựng Thành Nhà Hồ; cách thức tổ chức sản xuất của xã hội thời kỳ này; cách thức tổ chức đơn vị hành chính nông thôn thời Trần - Hồ; Cách đặt tên làng, xã nông thôn thời Trần - Hồ. Những viên gạch in tên địa danh không chỉ xác lập niên đại cho các công trình kiến trúc như Chính điện, tôn miếu hay đàn tế, mà còn là bằng chứng trực tiếp, giúp đối chiếu tài liệu sử học với khảo cổ học. 

       Đây là một trong những nguồn tư liệu hiện vật rất quan trọng giúp cho các nhà nghiên cứu lịch sử, khảo cổ, kiến trúc khi nghiên cứu về kinh thành Tây Đô nói riêng và vương triều Hồ nói chung. Việc tìm hiểu, sưu tầm và bảo tồn hiện vật Gạch bìa có in, khắc chữ Hán - Nôm có một ý nghĩa không nhỏ trong việc nghiên cứu kinh đô cổ của người Việt. Cung cấp những thông tin quý giá cho việc nghiên cứu quá trình chuẩn bị vật liệu để xây dựng thành; góp phần bảo lưu tính xác thực mà còn tạo nền tảng cho các dự án phục dựng, diễn giải di sản trong tương lai. Không chỉ vậy, việc gìn giữ, bảo tồn hiện vật chính là chìa khóa bảo tồn trí nhớ lịch sử cho thế hệ mai sau và để thế hệ mai sau có cơ hội được tìm hiểu và biết đến một thành tựu về kỹ thuật xây dựng độc đáo của một thời kỳ lịch sử của ông cha.

       Tin bài: Thanh Loan 

       Ảnh: Ban quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa