Thành Nhà Hồ, 27/05/2022

  • GIỜ THAM QUAN
    • Thời gian đóng/mở cửa
      • Mùa hè: từ 6h30 đến 17h30
      • Mùa đông: từ 7h00 đến 17h00
    • Mức thu phí
      • Người lớn: 40.000đ/lượt
      • Trẻ em (từ 7-12 tuổi): 20.000đ/lượt
    • Địa chỉ liên hệ
      • Văn phòng chính của Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ
      • Địa chỉ: Thôn Xuân Giai, xã Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa
      • Điện thoại: 02378.929.181
      • Email: thanh_anton@yahoo.com
  • LIÊN KẾT WEBSITE
  • THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang online: 3

    Hôm nay: 10

    Đã truy cập: 16334

Mô tả vùng đệm di sản Thành Nhà Hồ

1. Ranh giới vùng đệm

Khu di sản văn hóa Thành Nhà Hồ thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá, nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Vùng lõi của khu di sản có diện tích 154,22 ha, gồm vùng lõi Thành Nhà Hồ (thành trong) 141,2 ha; vùng lõi La Thành 9,0 ha và vùng lõi đàn Nam Giao 4,3 ha.

Vùng đệm của khu di sản có diện tích 5.078,5ha; bao gồm cảnh quan tự nhiên (sông, núi và đất đai), khu dân cư và kiến trúc nhân tạo (nhà cửa, cầu cống, đường giao thông, di tích lịch sử văn hoá, đầm, hồ) thuộc địa phận hành chính các xã Vĩnh Quang, Vĩnh Yên, Vĩnh Long, Vĩnh Tiến, Vĩnh Thành, Vĩnh Phúc, Vĩnh Khang, Vĩnh Ninh và thị trấn Vĩnh Lộc.

Ranh giới vùng đệm phía Bắc của khu di sản Thành Nhà Hồ là đường phân giới hành chính giữa huyện Vĩnh Lộc với huyện Cẩm Thủy và huyện Thạch Thành (phía tây bắc là đường phân giới hành chính giữa xã Vĩnh Quang của huyện Vĩnh Lộc và xã Cẩm Vân của huyện Cẩm Thủy; phía đông bắc là đường phân giới hành chính giữa xã Vĩnh Long của huyện Vĩnh Lộc và xã Thạch Long của huyện Thạch Thành).

Ranh giới vùng đệm phía Tây khu di sản Thành Nhà Hồ là sông Mã.

Ranh giới vùng đệm phía Nam của khu di sản Thành Nhà Hồ là sông Mã và sông Bưởi hợp lưu tại xã Vĩnh Khang.

Ranh giới vùng đệm phía Đông của khu di sản Thành Nhà Hồ là sông Bưởi.

2. Đặc điểm địa chất - địa hình.

2.1. Đặc điểm địa chất.

Theo các tài liệu địa chất hiện có, khu vực đệm gồm các thành tạo địa chất sau:

- Các thành tạo Trias hạ (khoảng 225 triệu năm cách ngày nay): gồm cát kết, cát kết tuf, tufit màu xám nâu đỏ xen ít lớp mỏng cát kết, tuf chứa cuội và thấu kính cuội kết, trong cát kết có chứa các hoá thạch động vật thân mềm Entolium, Gervillia. Tiêu biểu cho thành tạo này là các núi: Kỳ Ngãi, phía trái đầu Bắc cầu Kiểu (xã Vĩnh Ninh); núi Đốn Sơn (xã Vĩnh Thành) phía Nam; núi Thổ Tượng (xã Vĩnh Long) phía Bắc; núi Thọ Đồn (xã Vĩnh Yên) phía Tây và núi Bèo (còn gọi là núi Hắc khuyển, xã Vĩnh Long) phía Đông Thành Nhà Hồ.

- Các thành tạo Trias trung (khoảng 200 triệu năm cách ngày nay): Gồm đá vôi màu xám, xám xanh, xám tối, phân lớp rõ ràng, các lớp thường mỏng, phần lớn nằm ngang. Đôi chỗ có sét vôi và cát kết vôi màu xám vàng hoặc vàng phớt nâu. Bề dày không quá 200m. Trong đá vôi chứa các hoá thạch động vật thân mềm Entolium, Velopecten, Hoernesia, đáng chú ý là Pseudomonotis, Lima, và một số tay cuộn (Brachiopoda). Đá vôi hiện phân bố chủ yếu ở 3 khu vực trong vùng đệm là: Phía nam Thành Nhà Hồ gồm các núi Xuân Đài, Trác Phong nơi có Chùa Thông và núi Tiến Sĩ (xã Vĩnh Ninh); khu vực phía Tây là núi An Tôn, nơi có hang Nàng (xã Vĩnh Yên) và khu vực phía Bắc là núi Eo Lê (xã Vĩnh Quang).

- Các thành tạo Đệ Tứ (khoảng 12.000-3000 năm cách ngày nay): Gồm các trầm tích biển tiến (sét, sét - bột và cát pha sét chứa hoá thạch Corbula, Turitella, Streblus, Elphidium, Gramostocum là những dạng động vật biển nông và nước lợ) tạo nên bề mặt đồng bằng các xã Vĩnh Ninh, Vĩnh Khang, Vĩnh Phúc, Vĩnh Tiến, Vĩnh Long, Vĩnh Yên, Vĩnh Quang  ngày nay.

Đặc điểm địa chất nêu trên tạo cho vùng đệm di sản Thành Nhà Hồ có diện mạo khá độc đáo.

2.2. Đặc điểm địa hình cảnh quan

Về cơ bản, vùng đệm khu di sản Thành Nhà Hồ nằm giữa hai con sông Mã phía Tây và sông Bưởi phía Đông hợp lưu với nhau ở phía Nam thuộc khu vực xã Vĩnh Khang. Ngoại trừ vùng giáp ranh phía Bắc của khu di sản là vùng bán sơn địa tiếp giáp các huyện miền núi Cẩm Thủy, Thạch Thành nên địa hình tương đối cao, phần còn lại của khu vực đệm là vùng đồng bằng thuộc lưu vực nằm kẹp giữa hai con sông.

Nhìn trên không ảnh và bản đồ, thấy rõ người xưa đã chọn đặt tòa thành trong (Inner citadel) vào trung tâm của vùng đồng bằng thung lũng. Hai con sông bao bọc gần như ba mặt phía trước của tòa thành như hai giải lụa uốn quanh và chính là các yếu tố nước trong thuyết phong thủy của một kinh thành Phương Đông cổ đại.

Sông Mã, con sông lớn của tỉnh Thanh Hóa, đi qua miền núi cao Bá Thước, Cẩm Thủy với độ dốc cao, lòng sông hẹp tạo ra dòng chảy xiết một chiều nhưng khi xuống đến vùng đất Vĩnh Lộc thì lòng sông rộng mở với nhiều khúc uốn, thủy triều lên xuống. Chính đặc điểm trên tạo cho sông Mã ở phía Tây nam khu di sản có nhiều cảnh quan “sơn thủy” ngoạn mục với các dấu xưa sinh tồn lâu đời như: Bến sông, bãi dâu, làng cổ…

Sông Bưởi ở phía Đông, một chi lưu của hệ thống sông Mã được hình thành trên nền phù sa cổ có địa hình cao hơn so với phía Tây của sông Mã. Các di chỉ khảo cổ ven sông Bưởi như di chỉ Phà Công (Vĩnh Phúc), Đồi Trác (Vĩnh Long) cho biết, ngay từ thời đại Kim khí khu vực này đã hình thành các làng Việt cổ.

Đáng lưu ý trong địa hình khu vực đệm là các ngọn núi, vừa là những thắng cảnh ngoạn mục, vừa là những yếu tố thiêng trong thuyết phong thủy khi người xưa lựa chọn xây dựng kinh đô.

Khu núi Cẩm Viên với dãy Xuân Đài, Trác Phong và khu núi Thọ Vực với núi Tiến Sĩ là yếu tố tạo cảnh quan ngoạn mục của kiểu núi đá vôi sót nhô trên cánh đồng biển tiến, ít thấy trên đất nước ta. Màu xám xanh của đá vôi phân lớp nằm ngang kiểu “chồng mâm” nổi lên trên nền đất nâu đỏ của ruộng mới cày, trên nền xanh mướt của lúa khoai ngô đang thì con gái hay trên nền vàng rực của lúa ngô vào mùa thu hoạch đều có giá trị biểu cảm cao.

Khu chùa Du Anh có thể coi như điểm trung tâm của cảnh quan thiên nhiên phía Nam. Đứng ở cửa động Hồ Công trên dãy Xuân Đài nhìn về phía Tây và phía Bắc là một vùng trời đất mênh mông, một “vịnh Hạ Long” cạn thu nhỏ, trong đó những núi đá vôi như những chồng mâm với bề mặt được thiên nhiên khắc hoạ những dáng hình kỳ thú. Từ đây cũng có thể ngắm dòng sông Mã uốn lượn giữa đồng bằng, bên kia sông là Đan Nê và đền Đồng Cổ.

Khu Thọ Vực với núi Tiến Sĩ rất ấn tượng. Từ đây theo mạch núi về phía sông Mã, mỗi điểm quan sát lại có thể cảm nhận một dáng vẻ khác nhau của các núi: Núi Trông Chồng, núi Chùa Thăng, núi Phật Bà, núi Nhà Rồng v.v... Các hồ giữa núi đá vôi cũng là một lợi thế về địa hình để tạo dựng các điểm nhấn trong thiết kế tuyến du lịch. Bờ sông Mã phía sau làng Long Vân là điểm quan sát lý thú phong cảnh khu núi đá vôi Thọ Vực và khu đền Đồng Cổ, Đan Nê bên kia sông Mã.

Các núi Đốn Sơn và Thổ Tượng nằm theo trục Tây Bắc - Đông Nam của tòa thành trong (inner citadel) theo quan niệm phong thủy Trung Hoa cổ đại lại được coi là tiền án và hậu chẩm của tòa thành. Đứng quan sát từ đỉnh hai ngọn núi này có thể thu gọn tòa thành trong tầm nhìn, sông núi, đồng ruộng như được nhà kiến trúc sư khổng lồ sắp đặt hết sức hài hòa.

Nói tóm lại, khu vực đệm di sản là một vùng cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, được con người thích nghi và sử dụng một cách hài hòa tạo nên những giá trị văn hóa, sinh thái bền vững. Khu vực này cần được quy hoạch bảo vệ, bảo tồn các giá trị di sản thiên nhiên hiếm có.

 

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH NHÀ HÔ

Địa chỉ: Vĩnh Tiến, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa

Điện thoại: 02378.929.181 - Email:

Website hiện đang trong quá trình thử nghiệm